شیعه ها کشور ایران روز مرگ ابن ملجم را در ۲۷ رمضان به مناسبت قصاص و اعدام آدم کش امام علی علیهالسلام جشن و پای کوبی میگرفتند. [۶۹][۷۰][۷۱][۷۲]
۱۵ - عید فطر
[بازنویسی]
عید فطر یا این که عید صغیر پس از نقطه پایان رمضان در اولیه شوال یار با بی نقصترین تیم از رفتارهای جشنی برگزار میگردد.
این عید را با عنوان ها گوناگون دیگری نیز مینامند به عنوان مثال: در کشور ایران: عید رمضان، عید روزه گشادن، [۷۳][۷۴][۷۵] در ترکیه: کوچوک بایرام و شِکِر بایرامی، در اندونزی: لِبَرَن.
ارتفاع معمول این پای کوبی، سه روز میباشد اما در بعضی نقاط عملاً بیش از این و حتی تا یک ماه (به عنوان مثالً در منطقه مالایا) و بر عکس در جمهوری اسلامی ایران صرفا یک روز مسجد قبا مشهد ارتفاع می کشد.
این جشن و پایکوبی در کشورایران مانند اکثری دیگر از اعیاد شرعی و مذهبی بیشتر جنبه عبادی داراست و با رفتارهای جشنی کبیرای یار و همدم وجود ندارد (برای بعضی از این رفتارها بدین منبع [۷۶] و برای گستردن این جشن و پایکوبی در کشورهای عربی و آسیای جنوب شرقی بهاین منابع رجوعکنید [۷۷][۷۸][۷۹]).
۱۶ - کسوت کعبه
[بازنویسی]
در پیشین که پوشش/ کسوت کعبه [۸۰][۸۱][۸۲] به طور رسمیً به خرج سلاطین آدرس مسجد قبا مشهد مصر درین مملکت دوخته و مهیا میشد، فعالیتِ تنظیم آن را از یک سری روز بعداز عید فطر استارت میکردند و بعد از آن آن را پس از برگزاری پایکوبیهای مفصّل و تشریفات گوناگون عاقبت در اواخر شوال یاور موکبی با قافله گرانقدر حاجیان مصری به سمت مکه تکان میدادند. [۸۳][۸۴][۸۵][۸۶][۸۷][۸۸][۸۹]
۱۷ - به دنیا آمدن امام رضا (ع)
[دستکاری]
به دنیا آمدن امام رضا علیهالسلام، در یازدهم ذیقعده بین شیعه ها به ویژه در شهر مشهد شماره تلفن مسجد قبا مشهد که مدفن و مزار آن حضرت میباشد جشن و پای کوبی گرفته میگردد.
۱۸ - عید قربان
[دستکاری]
عید قربان یا این که عید اضحی / عید النَّحْر / عید کلان، جشن و پای کوبی بزرگی میباشد که در دهم ذیحجه برگزار میگردد و معمولاً چهار روز ارتفاع میکشد.
این جشن و پایکوبی را در جمهوری اسلامی ایران، عید گوسپندکشان، [۹۰][۹۱] در هند، بَقَر، بَقْره عید، در ترکیه، بویوک بایرام و قربان بایرامی، در اندونزی، لبرن حاجی و در مالایا، هری رایا حاجی می خوانند (برای گستردن در باره این جشن و پای کوبی بدین منابع رجوعکنید [۹۲][۹۳]).
۱۹ - عید غدیر
[بازنویسی]
از فرصت آل بویه به این سو، شیعه ها روز هجدهم ذیحجه را به تیتر روز اعطای منصب و اعلام وصایت علی علیهالسلام که به دست نبی صلیاللّهعلیهو آلهوسلم در رجوع و برگشت از حجة الوداع شکل گرفت جشن و پای کوبی میگیرند [۹۴] (مرتضی عاملی [۹۵] تاریخ اختراع این پایکوبی را بسیار پیشتر از قسم آل بویه دانسته میباشد).
(برای عنایت این عید نزد نُصَیریه از فرق شیعه بدین منبع، [۹۶][۹۷] برای گستردن برگزاری این عید در زمان فاطمی بهاین منبع [۹۸] و برای انبوهی از اثرها در باره این عید بدین منبع [۹۹] مراجعه کنید).
برقراری پیوندهای برادرخواندگی یا این که خواهرخواندگی ایمانی دربین شیعهها دراین عید معمول بوده میباشد. [۱۰۰][۱۰۱][۱۰۲]
۲۰ - روز غار
[بازنویسی]
سازه بر گزارشهای متفاوت [۱۰۳][۱۰۴] (برای عیب گیری بدین منبع مراجعهکنید [۱۰۵]) از آنجا که شیعهها بغداد در قرن چهارم در گرامیداشت روز غدیر و بروز رفتارهای جشنی در آن بروز و ظهور ویژهای داشتند، بعضی از اهل سنّت نیز در مقابل، هشت روز پس از آن یعنی ۲۶ ذیحجه را به مناسبت بزرگداشت روز مخفی شدن ابوبکر در کنار فرستاده صلیاللّه علیهوآلهوسلم در غاری به هنگام مهاجرت به مدینه، «یوم الغار» نامیده پای کوبی گرفتند.
بعد ها این روز و نیز نهم ربیع الاول محمل رفتارهای جشنی افراط آمیز دیگری از جانب بعضا عوام شیعه شوید که امروزه بسیار رنگ باخته میباشد. [۱۰۶][۱۰۷][۱۰۸]
۲۱ - جشن و پای کوبیهای تصوف
[بازنویسی]
در کنار این پایکوبیها (برای فهرستهای کمابیش مشابهی از اعیاد روزنگار قمری بهاین منابع رجوع نمایید [۱۰۹][۱۱۰][۱۱۱][۱۱۲][۱۱۳])، و صرفحیث از پای کوبیهای متفرقای که بین مذهبها و فرقههای خرد و گران قدر اسلامی رایج میباشد (برای مثالهایی از این پای کوبیها بهاین منابع رجوعنمایید [۱۱۴][۱۱۵][۱۱۶][۱۱۷][۱۱۸])، جریان تصوف نیز در دنیا اسلام، به تنهایی بستر و مایه انبوهی از پایکوبیها با محتوای فقهی شده میباشد که عمده آن ها را موالید و اعراس (عُرْس) پیران و مشایخ تبارک صوفیه تشکیل میدهد.
۲۱.۱ - عُرسها
در واقع پایکوبی مولد پیامبر به اولیا و پیران صوفیه تسری یافت گو اینکه معمولاً صوفیان به ویژه در هند، پای کوبی به دنیاآمدن پیرانشان را در سالروز وفاتشان برگزار مینمایند از این رو که معتقدند روز مرگ، روز میلاد دوباره و حقیقی و واقعی آنهاست و بایستی برای مرگ سالکِ واصل جشن و پایکوبی/ عُرس گرفت.
مداقه اینسیرتکامل از پای کوبیها در کشورهای متعدد اسلامی بسیار متعدد میباشد.
در حالی که از جملهً در کشور ایران اینگونه مواقعی عمومیت ندارد در مصر، برای هزاران روضه خوان و صوفی جشن و پایکوبی مولد برگزار می شود به طوری که بعضا از صوفیان قسمت اعظم قدمت خویش را در پای کوبیهای پیبهدنبال این مشایخ سپری مینمایند.
از مهم ترین موردها این موالید در مصر، جشن و پایکوبی پهناور مولد امام سید احمد بَدَاو یا این که مولد احمدی در طَنْطاست که با شکوه بسیار چندبار در سال در تاریخهای متفاوت پای کوبی گرفته میگردد. [۱۱۹][۱۲۰]
عرسهایی که بر گور مشایخ صوفی در هند برگزار می گردد نیز به منجر حضور انبوه جمعیت و رقص و موسیقی و جلوههای رنگارنگ خیرهکننده و به ویژه مراسم روش رفتن از روی حریق از آوازه جهانی برخورداراست.
اساساً هر ناحیهای در هند پیری داراست که برای وی عرس میگیرند و معمولاً عوام مسلمان ها، ماههای سال را به اسم شیخی که عرس وی در آن ماه برگزار می گردد میخوانند، به عنوان مثالً ربیع الاخر را ماه میرانجی، جمادی الاولی را ماه مَدَر و جمادی الاخره را ماه خواجه معلومالدین مینامند.
۲۱.۲ - اخوت
از اشکال دیگر جشن و پایکوبیهای صوفیانه میاقتدار به مراسم سالیانه اخوت اشاره کرد که مثال دارای شهرت آن از آنِ اعضای طریقتِ دَرقاویه در مراکش میباشد.
مراسم بیان صوفیانه نیز در بخش اعظمی از طریقتها جنبههای جشنی پیدا کرده میباشد.
در بعدازظهر دو روز اولیه اعیاد فطر و قربان در لبنان، مشایخ صوفیه و شاگردانشان رینگهای ذکری برپا مینمایند که چندان مقبول علمای حوزه وجود ندارد. [۱۲۱]
این صوفیان با ساز و آواز و رقصِ چاقو و چاقو به سمت مقابر اولیا و مشایخ خویش راهپیمایی مینمایند و در رینگهای ذکری که درین جای ها برگزار مینمایند، علاوه بر سماعهای صوفیانه، انجام خارقالعادهای را زیرا فرو کردن آلات تیز و چیره در تن خویش به اکران می گذارند. [۱۲۲]
بعضا صوفیان مصر نیز در رینگهای بیان و سماع و در اعیاد متفاوت، زغال افروخته در دهن خویش میبرند، شیشههای کوچک گردیده را میبلعند و میخهای تیز در دیدههای خویش می کشند. [۱۲۳][۱۲۴]
۲۱.۳ - خمیس الدعسه
در جشن و پایکوبی صوفیانه دیگری به اسم خَمیس الدَّعْسَه / پنجشنبه لگدکوبکردن، که هر سال بر پایه ی با پنج شنبه مقدّس مسیحیان (واپسین پنجشنبه گذشته از قیام مسیح)، در دو حیطه از لبنان ــ قبّه البته سیدالشیانی و مزار نوح پیامبر در کرک برگزار می گردد و بعضی مسیحیان نیز در آن کمپانی مینمایند، مریدان روحانی صوفی در کنار هم بر روی زمین دراز میکشند و روحانی سوار بر اسب از روی تنهای آنها عبور مینماید.
پس از عبور توفیقآمیز و بیزخم اسب روضه خوان از روی تنهای مریدان، پای کوبی با ساز و آواز ادامه می یابد. [۱۲۵]
این مراسم را صوفیان مصر با تیتر دَوْسَه در پایکوبیهای مولد پیامبر، مولد امام شافعی و معراج نیز جاری ساختن مینمایند.
شیعه ها کشور ایران روز مرگ ابن ملجم را در ۲۷ رمضان به مناسبت قصاص و اعدام آدم کش امام علی علیهالسلام جشن و پای کوبی میگرفتند. [۶۹][۷۰][۷۱][۷۲]
۱۵ - عید فطر
[بازنویسی]
عید فطر یا این که عید صغیر پس از نقطه پایان رمضان در اولیه شوال یار با بی نقصترین تیم از رفتارهای جشنی برگزار میگردد.
این عید را با عنوان ها گوناگون دیگری نیز مینامند به عنوان مثال: در کشور ایران: عید رمضان، عید روزه گشادن، [۷۳][۷۴][۷۵] در ترکیه: کوچوک بایرام و شِکِر بایرامی، در اندونزی: لِبَرَن.
ارتفاع معمول این پای کوبی، سه روز میباشد اما در بعضی نقاط عملاً بیش از این و حتی تا یک ماه (به عنوان مثالً در منطقه مالایا) و بر عکس در جمهوری اسلامی ایران صرفا یک روز مسجد قبا مشهد ارتفاع می کشد.
این جشن و پایکوبی در کشورایران مانند اکثری دیگر از اعیاد شرعی و مذهبی بیشتر جنبه عبادی داراست و با رفتارهای جشنی کبیرای یار و همدم وجود ندارد (برای بعضی از این رفتارها بدین منبع [۷۶] و برای گستردن این جشن و پایکوبی در کشورهای عربی و آسیای جنوب شرقی بهاین منابع رجوعکنید [۷۷][۷۸][۷۹]).
۱۶ - کسوت کعبه
[بازنویسی]
در پیشین که پوشش/ کسوت کعبه [۸۰][۸۱][۸۲] به طور رسمیً به خرج سلاطین آدرس مسجد قبا مشهد مصر درین مملکت دوخته و مهیا میشد، فعالیتِ تنظیم آن را از یک سری روز بعداز عید فطر استارت میکردند و بعد از آن آن را پس از برگزاری پایکوبیهای مفصّل و تشریفات گوناگون عاقبت در اواخر شوال یاور موکبی با قافله گرانقدر حاجیان مصری به سمت مکه تکان میدادند. [۸۳][۸۴][۸۵][۸۶][۸۷][۸۸][۸۹]
۱۷ - به دنیا آمدن امام رضا (ع)
[دستکاری]
به دنیا آمدن امام رضا علیهالسلام، در یازدهم ذیقعده بین شیعه ها به ویژه در شهر مشهد شماره تلفن مسجد قبا مشهد که مدفن و مزار آن حضرت میباشد جشن و پای کوبی گرفته میگردد.
۱۸ - عید قربان
[دستکاری]
عید قربان یا این که عید اضحی / عید النَّحْر / عید کلان، جشن و پای کوبی بزرگی میباشد که در دهم ذیحجه برگزار میگردد و معمولاً چهار روز ارتفاع میکشد.
این جشن و پایکوبی را در جمهوری اسلامی ایران، عید گوسپندکشان، [۹۰][۹۱] در هند، بَقَر، بَقْره عید، در ترکیه، بویوک بایرام و قربان بایرامی، در اندونزی، لبرن حاجی و در مالایا، هری رایا حاجی می خوانند (برای گستردن در باره این جشن و پای کوبی بدین منابع رجوعکنید [۹۲][۹۳]).
۱۹ - عید غدیر
[بازنویسی]
از فرصت آل بویه به این سو، شیعه ها روز هجدهم ذیحجه را به تیتر روز اعطای منصب و اعلام وصایت علی علیهالسلام که به دست نبی صلیاللّهعلیهو آلهوسلم در رجوع و برگشت از حجة الوداع شکل گرفت جشن و پای کوبی میگیرند [۹۴] (مرتضی عاملی [۹۵] تاریخ اختراع این پایکوبی را بسیار پیشتر از قسم آل بویه دانسته میباشد).
(برای عنایت این عید نزد نُصَیریه از فرق شیعه بدین منبع، [۹۶][۹۷] برای گستردن برگزاری این عید در زمان فاطمی بهاین منبع [۹۸] و برای انبوهی از اثرها در باره این عید بدین منبع [۹۹] مراجعه کنید).
برقراری پیوندهای برادرخواندگی یا این که خواهرخواندگی ایمانی دربین شیعهها دراین عید معمول بوده میباشد. [۱۰۰][۱۰۱][۱۰۲]
۲۰ - روز غار
[بازنویسی]
سازه بر گزارشهای متفاوت [۱۰۳][۱۰۴] (برای عیب گیری بدین منبع مراجعهکنید [۱۰۵]) از آنجا که شیعهها بغداد در قرن چهارم در گرامیداشت روز غدیر و بروز رفتارهای جشنی در آن بروز و ظهور ویژهای داشتند، بعضی از اهل سنّت نیز در مقابل، هشت روز پس از آن یعنی ۲۶ ذیحجه را به مناسبت بزرگداشت روز مخفی شدن ابوبکر در کنار فرستاده صلیاللّه علیهوآلهوسلم در غاری به هنگام مهاجرت به مدینه، «یوم الغار» نامیده پای کوبی گرفتند.
بعد ها این روز و نیز نهم ربیع الاول محمل رفتارهای جشنی افراط آمیز دیگری از جانب بعضا عوام شیعه شوید که امروزه بسیار رنگ باخته میباشد. [۱۰۶][۱۰۷][۱۰۸]
۲۱ - جشن و پای کوبیهای تصوف
[بازنویسی]
در کنار این پایکوبیها (برای فهرستهای کمابیش مشابهی از اعیاد روزنگار قمری بهاین منابع رجوع نمایید [۱۰۹][۱۱۰][۱۱۱][۱۱۲][۱۱۳])، و صرفحیث از پای کوبیهای متفرقای که بین مذهبها و فرقههای خرد و گران قدر اسلامی رایج میباشد (برای مثالهایی از این پای کوبیها بهاین منابع رجوعنمایید [۱۱۴][۱۱۵][۱۱۶][۱۱۷][۱۱۸])، جریان تصوف نیز در دنیا اسلام، به تنهایی بستر و مایه انبوهی از پایکوبیها با محتوای فقهی شده میباشد که عمده آن ها را موالید و اعراس (عُرْس) پیران و مشایخ تبارک صوفیه تشکیل میدهد.
۲۱.۱ - عُرسها
در واقع پایکوبی مولد پیامبر به اولیا و پیران صوفیه تسری یافت گو اینکه معمولاً صوفیان به ویژه در هند، پای کوبی به دنیاآمدن پیرانشان را در سالروز وفاتشان برگزار مینمایند از این رو که معتقدند روز مرگ، روز میلاد دوباره و حقیقی و واقعی آنهاست و بایستی برای مرگ سالکِ واصل جشن و پایکوبی/ عُرس گرفت.
مداقه اینسیرتکامل از پای کوبیها در کشورهای متعدد اسلامی بسیار متعدد میباشد.
در حالی که از جملهً در کشور ایران اینگونه مواقعی عمومیت ندارد در مصر، برای هزاران روضه خوان و صوفی جشن و پایکوبی مولد برگزار می شود به طوری که بعضا از صوفیان قسمت اعظم قدمت خویش را در پای کوبیهای پیبهدنبال این مشایخ سپری مینمایند.
از مهم ترین موردها این موالید در مصر، جشن و پایکوبی پهناور مولد امام سید احمد بَدَاو یا این که مولد احمدی در طَنْطاست که با شکوه بسیار چندبار در سال در تاریخهای متفاوت پای کوبی گرفته میگردد. [۱۱۹][۱۲۰]
عرسهایی که بر گور مشایخ صوفی در هند برگزار می گردد نیز به منجر حضور انبوه جمعیت و رقص و موسیقی و جلوههای رنگارنگ خیرهکننده و به ویژه مراسم روش رفتن از روی حریق از آوازه جهانی برخورداراست.
اساساً هر ناحیهای در هند پیری داراست که برای وی عرس میگیرند و معمولاً عوام مسلمان ها، ماههای سال را به اسم شیخی که عرس وی در آن ماه برگزار می گردد میخوانند، به عنوان مثالً ربیع الاخر را ماه میرانجی، جمادی الاولی را ماه مَدَر و جمادی الاخره را ماه خواجه معلومالدین مینامند.
۲۱.۲ - اخوت
از اشکال دیگر جشن و پایکوبیهای صوفیانه میاقتدار به مراسم سالیانه اخوت اشاره کرد که مثال دارای شهرت آن از آنِ اعضای طریقتِ دَرقاویه در مراکش میباشد.
مراسم بیان صوفیانه نیز در بخش اعظمی از طریقتها جنبههای جشنی پیدا کرده میباشد.
در بعدازظهر دو روز اولیه اعیاد فطر و قربان در لبنان، مشایخ صوفیه و شاگردانشان رینگهای ذکری برپا مینمایند که چندان مقبول علمای حوزه وجود ندارد. [۱۲۱]
این صوفیان با ساز و آواز و رقصِ چاقو و چاقو به سمت مقابر اولیا و مشایخ خویش راهپیمایی مینمایند و در رینگهای ذکری که درین جای ها برگزار مینمایند، علاوه بر سماعهای صوفیانه، انجام خارقالعادهای را زیرا فرو کردن آلات تیز و چیره در تن خویش به اکران می گذارند. [۱۲۲]
بعضا صوفیان مصر نیز در رینگهای بیان و سماع و در اعیاد متفاوت، زغال افروخته در دهن خویش میبرند، شیشههای کوچک گردیده را میبلعند و میخهای تیز در دیدههای خویش می کشند. [۱۲۳][۱۲۴]
۲۱.۳ - خمیس الدعسه
در جشن و پایکوبی صوفیانه دیگری به اسم خَمیس الدَّعْسَه / پنجشنبه لگدکوبکردن، که هر سال بر پایه ی با پنج شنبه مقدّس مسیحیان (واپسین پنجشنبه گذشته از قیام مسیح)، در دو حیطه از لبنان ــ قبّه البته سیدالشیانی و مزار نوح پیامبر در کرک برگزار می گردد و بعضی مسیحیان نیز در آن کمپانی مینمایند، مریدان روحانی صوفی در کنار هم بر روی زمین دراز میکشند و روحانی سوار بر اسب از روی تنهای آنها عبور مینماید.
پس از عبور توفیقآمیز و بیزخم اسب روضه خوان از روی تنهای مریدان، پای کوبی با ساز و آواز ادامه می یابد. [۱۲۵]
این مراسم را صوفیان مصر با تیتر دَوْسَه در پایکوبیهای مولد پیامبر، مولد امام شافعی و معراج نیز جاری ساختن مینمایند.
قبل از رزرو مسجد قبا چه مواردی را بررسی کنیم؟